پلیس تخصصی و عمومی

با ظهور دفاتر کارآگاهی خصوصی در نیمه دوم قرن نوزدهم و افزایش صنایع امنیت خصوصی پس از جنگ دوم جهانی در انگلستان، واژۀ پلیس دو مفهوم مختلف پیدا کرد .ازیک سوپلیس خصوصی که انتفاعی است و اشاره دارد به کارآگاهان خصوصی و صنایع خصوصی امنیتی که د ر قبال دریافت پول خدمات لازم را به مشتریان خود ارائه می دهند و از سوی دیگر پلیس عمومی یا پلیس دولتی که مشتریان آن همۀ جامعه هستند.

پلیس خصوصی پدید ه ای نیست که در دو سه دهۀ اخیر و در راستای لزوم پاسخگویی به افزایش نرخ جرم شکل گرفته باشد بلکه به نظر کولینز، ریکس و فا نمتر[1]تاریخچۀ تشکیل پلیس خصوصی به قبل از میلاد مسیح (ع) مربوط می شود.آگوستوس سزار امپراطور رم با تشکیل یک نیروی امنیتی عملاً وظایف و ماموریت های پلیس را از ارتش جدا ساخت. وظایف این نیروها محافظت از وی در برابر سوء قصد بود.یک بخش دیگر از این نیروها، وظیفه تامین نظم اجتماعی از قبیل آتش نشانی و محافظت از اموال خصوصی از طریق گشت زنی در خیابا ن های رم را بر عهده داشتند.

در طول سالیان دراز،پلیس خصوصی در سطح محلی توسعه پیدا کرد و نگهبانان محلی توسط شورای شهرها،انجمن های صنفی یا شهرداری ها استخدام می شدند تا فعالیت های مربوط به نگهبانی ومحافظت از شهر را انجام دهند.سیستم نگهبانی و مراقبت محله تدریجاً به صورت استخدام پاسبان در سطح شهرها گسترش پیدا کرد.وظیفه این نیروها عمدتاً اجرای مقررات محلی بود. اصناف و اتحادیه های بازرگانی نیز ماموران امنیتی را برای پیشگیری از سرقت امتعه و حمایت از مسیرهای تجارتی خود استخدام کردن.بنا بر این تا سال1829شکل های گوناگونی از پلیس خصوصی بوجود آمد تا اینکه در آن سال سررابرت پیل،  پلیس نوین لندن را به وجود آورد.

این اقدام پیل در واقع آغاز روند ثابت تمرکزگرایی، هماهنگی و ملی سازی پلیس درانگلستان بود.

الگوی ارائه شده توسط پیل به عنوان پلیس عمومی در جامعه به کارگرفته شد. برقراری پلیس رسمیِ حقوق بگیرِ دولت و پاسخگو در برابر نهادهای دولتی،برای تشکیل چنین پلیسی بسیار مهم بود.

با گسترش پلیس عمومی ، پلیس محلی یاخصوصی کنار گذاشته شد و انجام وظایف آن ، به پلیس عمومی واگذار شد. اما اواسط دهۀ  1800مصادف با تولد دوباره بخش امنیت خصوصی بود.امنیت خصوصی توسط مؤسساتی که وسایل اولیه بازدارنده از سرقت مانند زنگ خطرهای اولیه را ارائه می کردند به شهروندان ارائه شد. شرکت های کارآگاهی خصوصی مانند شرکت مشهور برادران پینکرتون 1 در امریکا ، برای ارائه امنیت خصوصی و انجام تحقیقات خصوصی در قبال اخذ پول از مشتریان، تاسیس شدند.                          سایر شرکت های امنیتی مانند ولزفارگو[2]و امریکن اکسپرس[3] در دهۀ 1950بوجود آمدند و امنیت حمل ونقل کالاها وهمچنین اسکورت مسلحانه قطارهای حامل پول را برقرار می کردند.تمرکز اصلی دراین خدمات، محافظت از اشخاص و اموال خصوصی بود.یک جنبه دیگر از این خدمات ،  نگهبانی شبانه در کارخانه و انبارها بود.

در دهۀ 1920جهش صنعتی در بخش صنایع امنیتی آغاز شد. در اعتصاب های دوران آشوب داخلی نیرو های پلیس خصوصی  برای دفاع از سرمایه اتحادیه یا شکستن اعتصاب ها ظاهر شدند. این برنامه های تامین امنیت اقتصادی، مبنای صنایع امنیت خصوصی را تشکیل می دهند.                                          پلیس اختصاصی شامل پلیس مبارزه با موادمخدر ، پلیس مبارزه باقاچاق کالا وعرض ، پلیس راهور ، پلیس آگاهی ، پلیس مرزبانی ، پلیس امنیت عمومی ، پلیس اداری وفنی می باشد که برحسب تخصص وآموزش هایی که در رشته موردنظر طی کرده اند ، به صورت غیر متمرکز مشغول به خدمت هستند ومنظورازپلیس عمومی ، پلیسی است که درسراسر یک کشور صلاحیت داشته ومسئولیت حفظ نظم وامنیت وکشف جرم رابرعهده دارد. به عبارتی دیگر پلیس عمومی  عبارت از کسانی است که به عنوان  ضابطان عام دادگستری درجوامع ، نیرو های انتظامی عمومی ، یعنی کلانتری ها و پاسگاههای انتظامی صلاحیت  اقدام نسبت بر امر پیشگیری را دارند. بنابراین تفاوت کلیدی بین پلیس عمومی وخصوصی ، غیر انتفاعی بودن پلیس عمومی و انتفاعی بودن پلیس خصوصی است.[4]

 

1 Collins, Ricks and Van Meter.

 Pinkertons.1

 

 Wells Fargo.2

 

3 American Expres.

1 Quah, 1992, p 149.

 

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

بررسی نقش پلیس در پیشگیری از جرم