–  نقش و اهمیت اقلام تعهدی

یکی از نقش‌های بااهمیت اقلام تعهدی، انتقال یا تعدیل شناسایی جریانات نقدی در طول زمان می‌باشد. به طوری که اعداد تعدیل‌شده (سود) بهتر عملکرد شرکت را ارزیابی نماید (مظلوم اردکانی، 1392، 46).

اقلام تعهدی اغلب بر اساس مفروضات و برآوردها می‌باشند که اگر اشتباه باشند بایستی در سود و اقلام تعهدی آتی تصحیح گردند. بنابراین، کیفیت اقلام تعهدی و کیفیت سود در هنگام مواجه با خطای برآورد کاهش می‌یابد.

حسابداری تعهدی دربرگیرنده مبادلات بین ویژگی مربوط بودن و قابلیت اعتماد است. درحالی‌که اطلاعات بر پایه تعهدی، درباره سود مورد انتظار آینده و تعهدات مربوط به آن‌هاست تا به استفاده‌کننده اطلاعات مربوط داده شود. در همان زمان این اطلاعات نسبت به وجه نقدی که دریافت و پرداخت شده است قابلیت اعتماد کمتری دارد.

برخي از محققان معتقدند اقلام تعهدی به عنوان تفاوت میان سود خالص و جریان نقدی حاصل از فعالیت‌های عملیاتی تعریف می‌شود (بر طبق این تعریف در کیفیت سود بالاتر اقلام تعهدی کمتری وجود دارد) و می‌توان بیان داشت یکی از تعدیلات حسابداری که باعث تفاوت میان سود خالص و جریانات نقدی می‌شود از حسابداری تعهدی ناشی می‌شود (کردستانی و مدافعی، 1391، 917).

2-8-3-  کیفیت اقلام تعهدی

ازآنجاکه سود به دو جزء نقدی و تعهدی قابل تجزیه است، پژوهشگران زیادی از کیفیت اقلام تعهدی برای توصیف کیفیت سود بهره برده‌اند. استفاده از شاخص کیفیت اقلام تعهدی برای اندازه‌گیری کیفیت سود بر پایه این دیدگاه استوار است که سودی که به جریان نقدی نزدیک تر باشد دارای کیفیت بالاتری است. اقلام تعهدی، قضاوت‌های مدیریت و برآوردهایی در مورد شناسایی سود در آینده به عنوان جریان وجوه نقد است. به دلیل آنکه اقلام تعهدی نیازمند مفروضات و پیش‌بینی جریان‌های نقد آتی است، بنابراین کیفیت اقلام تعهدی و سود با افزایش در خطای پیش‌بینی مقدار اقلام تعهدی کاهش می‌یابد(بولو و همکاران، 1390).

کیفیت اقلام تعهدی عبارتند از حدی که اقلام تعهدی شناسایی جریان نقد را تعدیل و یا منتقل می‌کند تا ارقام تعدیل‌شده، عملکرد واحد تجاری را بهتر اندازه‌گیری کند و سود و جریان نقد آتی را پیش‌بینی نماید(نوروش و همکاران، 1388).

از نظر دچو و دیچاو[1] (2002) کیفیت اقلام تعهدی با افزایش میزان خطای برآورد اقلام تعهدی کاهش می‌یابد. کیفیت اقلام تعهدی با پایداری سود رابطه مثبت دارد و پایداری سود یکی از ابزارهای ارزیابی کیفیت سود می‌باشد. هر چه پایداری سود کمتر باشد، کیفیت سود پایین تر خواهد بود. کاهش کیفیت سود به این معنا است که سود خالص گزارش‌شده متفاوت از نتیجه عملکرد واحد اقتصادی است. در چنین شرایطی محتوای اطلاعاتی سود کاهش‌یافته و استفاده‌کنندگان کمتر می‌توانند در مدل های تصمیم‌گیری خود به این عنصر مهم صورت‌های مالی تکیه کنند.

در مطالعات اولیه برای اندازه‌گیری کیفیت اقلام تعهدی، از معیارهای ساده‌ای مانند مجموع اقلام تعهدی و تغییرات در مجموع اقلام تعهدی استفاده شد. هر چه این معیارها بزرگ تر باشند، کیفیت اقلام تعهدی کمتر است. در مطالعات جدید، برای اندازه‌گیری کیفیت اقلام تعهدی، از رگرسیون بین اقلام تعهدی و متغیرهای مالی خاص مربوط به اقلام تعهدی، مانند تغییرات درآمد، سود عملیاتی یا جریان نقدی عملیاتی استفاده می‌شود. به طوری که باقیمانده (پسماند) در آن رگرسیون، نشان‌دهنده خطای برآورد اقلام تعهدی است و این خطای برآورد، به عنوان شاخصی برای اندازه‌گیری کیفیت اقلام تعهدی به کار می رود (مجتهدزاده و احمدی، 1388).

[1]– Dechow and  Dichev

لينک جزييات بيشتر و دانلود اين پايان نامه:

بررسي رابطه بين كيفيت حسابداري، تأخير درتعدیل قيمت سهام و بازده آتي سهام در شركت هاي پذيرفته شده در بورس تهران