راهکارهای مبارزه با فساد اداری

پیشگیری و مبارزه با فساد، به صورت جدی مستلزم حمایت قاطع از سوی جامعه و هماهنگی و مشارکت شهروندان می‌باشد. نقش جامعه و توانایی آن در مبارزه با فساد از اهمیت زیاد برخوردار است. به طور مسلم هرگاه فاصله بین حکومت و شهروندان ایجاد گردد و ملت از حکومت سلب اعتماد نماید و شهروندان به همکاری با نهاد‌های تشکیل دهنده در امر مبارزه با فساد و برنامه‌های اصلاحی و اجرایی یک نظام، قرار نگیرند ولو هم افراد سالمی در رأس نظام و نهاد‌های مبارزه با فساد قرار بگیرند، باز یقینا مبارزه با فساد و شیوه‌های کنترل آن به ناکامی منجر خواهد شد.

برای به حداقل رساندن پیامدهای فساد اداری، گسترش و حفظ اعتماد عمومی نسبت به سازمان‌ها، به برخورد با مسائل به شیوه‌ای منطقی و نظام‌مند،‌ بسیط و به‌کارگیری راه‌حل‌های متناسب با نیازهای سازمان‌ و انعکاس آن به شکل خاص  نیازمند است. همچنین ایجادعزم ملی در زمینه مبارزه با فساد اداری و پرهیز از آلوده کردن آن با جهت‌گیری‌های سیاسی و گروهی و بهره‌برداری تبلیغی از نتایج آن، توقعی است که عامه مردم از سیاست‌گذاران جامعه در این زمینه دارند. اندیشمندان روش‌های مختلفی برای مبارزه با فساد ارائه کرده‌اند از جمله؛

2-6-1) قوانین و مقررات شامل :

  • تدوين و اجراي نظام شايستگي
  • اصلاح قوانين و مقررات انضباطي با جهت گيري پيش گيرانه
  • تدوين و اجراي نظام ارتقاء و انتصاب بخصوص درسطوح مديريت
  • تدوين و اجراي نظام متناسب پرداخت با تأكيد بركارمزدي بجاي وقت مزدي
  • نهادينه كردن قانون و پرهيز از اقدامات شخصي
  • تدوين و اجراي نظام ارزيابي و ارزشيابي مناسب

 2-6-2) نيروي انساني شامل:

  • توسعه مهارتهاي حرفه اي كاركنان ازطريق آموزش هاي مستمر
  • گسترش و نهادينه كردن مشاركت هاي كاركنان درفرآيند هدف گذاري،تصميم گيري و اجرا
  • تشويق نوآوري و خلاقيت فردي و گروهي كاركنان
  • تأكيد برخود نظارتي از طريق نظام آموزشي كشور
  • افزايش آگاهي هاي كاركنان در زمينه هاي كاري، پيامدهاي هر اقدام و…
  • بكارگيري مديران حرفه اي متخصص و متعهد
  • توجه به تفاوتهاي فردي در انتخاب، آموزش، انگيزش و عملكرد كاركنان.
  • استفاده از يافته هاي علمی سازمان و مديريت در هماهنگي بين انسان و محيط كار و رضايت بخش كردن آن (ارگونومي)

2-6-3)رسالت ها و مأموريت هاي سازماني شامل:

  • تغيير نگرش مديران درتدوين رسالت ها و مأموريت هاي سازمان از حاكم بودن به خدمت گزار بودن
  • توجه به رضايت مشتري به عنوان اصل اوليه
  • تأكيد بر پاسخگويي، شفافيت و يكپارچگي
  • توجه به متغيرهاي محيطي در تدوين رسالت ها و مأموريت ها
  • تدوين ملاكها و شاخص هاي مناسب اجرا و ارزيابي رسالت ها و مأموريت ها
  • تدوين نظام نامه، رسالت ها، مأموريت ها، اهداف و آشنا ساختن كاركنان با آنها
  • ايجاد يكپارچگي سازماني از طريق تأكيد بر ارزشهاي مشترك فرهنگي در سازمانها.

2-6-4)ساختار سازماني شامل:

  • متناسب ساختن اختيار و مسئوليت درسطوح سازماني و كاهش ساختارهاي موازي
  • كاهش تمركز سازماني و تفويض اختيار به سطوح پائين
  • اصلاح ساختارهاي نظارتي متناسب با نيازهاي فعلي و افزايش سهم نظارتهاي مردمي در اين ساختارها.
  • پرهيز از ساختارهاي تقليدي درطراحي سازماني
  • اصلاح فرآيندها از طريق استقرار سيستم مديريت كيفيت متناسب با وظايف و مأموريت هاي سازمان
  • افزايش سهم نظارتهاي مردمي در ساختارهاي سازماني
  • كاهش انحصار دولتي درخدمات رساني
  • کاستن از حجم قوانين و ساده و شفاف سازی آنها،
  • استقرار نظام های سنجش عملکرد کارکنان در ادارات دولتی،
  • کاستن از حجم تصدی های دولت و خصوصی سازی،
  • شايسته سالاری در عزل و نصب ها،
  • اصلاح و بهينه سازی روشهای انجام کار در ادارات،
  • اصل قرار گرفتن خدمت به مشتريان در دستگاههای دولتی،
  • اصلاح و بازسازی واحدهای نظارت و بازرسی و اعطای نقش و مسووليت بيشتر به آنها،
  • مکانيزه کردن فعاليت ها،
  • مشارکت دادن کارکنان در اداره امور،
  • ملزم ساختن دستگاههای دولتی به پاسخگويي به افکار عمومی،
  • برگزاری دوره های آموزشی مقابله با فساد اداری

2-6-5) سيستم ها و روش ها شامل:

  • طراحي سيستمي روش هاي انجام كار براي استفاده از بازخوردهاي نظارتي در اصلاح روابط دروني و بيروني آن.
  • استقرار سيستم مديريت كيفيت
  • تأكيد بر پويايي سيستم هاي سازماني در واكنش به تحولات محيطي
  • تدوين فرآيندهاي افزايش نظارت مردمي برعملكرد دستگاهها
  • تسهيل ارتباط مردم و مسئولين
  • طراحي و استفاده از سيستم هاي اطلاعاتي مديريت[1] در تصميم گيري هاي سازماني در سطوح سه گانه سازمان. (استراتژيك ، تاكتيكي و عملياتي)

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

بررسی راهکارهای مبارزه با فساد اداری در سازمانهای دولتی از دیدگاه کارکنان امور اقتصاد و دارایی