تکالیف فرماندهان در رابطه با استفاده از سلاح توسط مأمورین

قانون بکارگیری سلاح در مواد متفاوت، تکالیفی و وظایفی را برای فرماندهان احصاء نموده و اگر چه متأسفانه ضمانت اجرایی را برای عدم اجرای تکالیف فوق مشخص ننموده ولی به­ هر حال فرماندهان مکلفند که وظایف فوق را با توجه به اهمیت موضوع به نحو شایسته و مطلوبی انجام دهند. وظایفی که مربوط به مراحل قبل از تحویل سلاح و یا قبل از تیراندازی مأموران می­باشد به شرح ذیل می­باشد:

1- احراز سلامت جسمانی و روانی مأموران:

بند 1 ماده 2 قانون بکارگیری سلاح، شرط اول مسلح­ شدن مأموران را سلامت جسمانی و روانی آنان احصا نموده؛ بنابراین فرماندهان مکلفند به نحو مقتضی مثل معرفی به مراکز درمانی و اخذ آزمایشات لازم موضوع فوق را احراز نمایند.

2احراز تسلط مأموران تحت امر در بکارگیری سلاح:

برابر بند 3 ماده 2 ق. ب. س. مأموران باید در استفاده از سلاحی که در اختیار آنان گذارده می­شوند مهارت و تسلط کافی داشته باشند و این موضوع باید توسط فرمانده وی احراز گردد.

3ارائه آموزش­های لازم در راستای مأموریت­های محوله:

فرماندهان مکلفند که آموزش لازم را در راستای مأموریت­های محوله به مأموران ارائه نموده و آنان را در خصوص نوع و چگونگی اجرای مأموریت محوله توجیه نمایند (بند 2 ماده 2 ق. ب. س.)

4احراز این موضوع که مأمور مسلح آشنایی کامل به قانون و مقررات مربوط بکارگیری سلاح:

موضوع فوق نیز در بند 4 ماده 2 قانون بکارگیری سلاح مورد توجه قانونگذار قرار گرفته است. بنابراین فرماندهان مکلفند به نحو مقتضی احراز نمایند که ماموران مقررات بکارگیری سلاح را به خوبی می­دانند. این مهم با ارائه آموزش­های لازم و تداوم آن و با ارائه و تشریح حوادث و وقایع و پرونده­های مطرح شده و مراجع قضایی مؤثرتر خواهد بود.

5در اختیار قراردادن سلاح متناسب با مأموریت:

ماده 10 ق. ب. س. مقرر داشته سلاحی که در اختیار مأموران قانون مذکور قرار داده می­شود باید متناسب با موضوع مأموریت و وظیفه­ی آنان باشد.

6گوشزد نمودن حدود اختیارات و مسئولیت­ها به مأموران مسلح:

برابر ماده 8 ق. ب. س. رؤسا و فرماندهان مربوطه مکلفند قبل از اعزام مأموران، حدود اختیارات و مسئولیت­های آنان را گوشزد نمایند (بارانی، 114:1386).

7در اختیار قراردادن وسایل هشدار دهنده و تجهیزات لازم:

با توجه به اینکه قانون بکارگیری سلاح شرایط خاصی را برای تیراندازی احصاء نموده و در واقع در بیشتر موارد مأموران تنها به عنوان آخرین اقدام، حق تیراندازی دارند لذا فرماندهان باید تجهیزات مناسب، لازم و کافی جهت تعقیب متهمین در اختیار مأموران قرار دهند تا مأموران با استفاده از امکانات مذکور بتوانند متهمین را دستگیر نموده و فقط در موارد ضروری تیراندازی نمایند.

8صدور دستور بکارگیری سلاح برای مهار ناآرامی­ها:

قانونگذار فقط در مواد 4 و 5 ق. ب. س. تیراندازی را منوط به دستور فرماندهی دانسته است. در سایر موارد دستور مافوق، مجوزی برای تیراندازی نمی­باشد و چنانچه مأموری به دستور مافوق تیراندازی غیر­مجاز نماید برابر ماده 159 ق. م. ا. با آمر و مأمور برخورد خواهد شد.

در راستای تکالیف فرماندهان، مأموران نیر موظفند پیش از بکارگیری سلاح نکات زیر را رعایت کنند:

1- گزارش دادن بیماری جسمی و روانی خود به فرمانده یا رئیس مربوطه:

قانونگذار در ماده 2 شرایط خاصی را برای مأموران مسلح احصاء نموده فلذا چنانچه مأموران احراز نمایند که فاقد شرایطی از جمله سلامت جسمی و روانی بوده و یا اینکه شرایط مذکور را از دست داده­اند باید مراتب فوق را به فرماندهان خود گزارش نمایند.

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

جواز استفاده از سلاح توسط مأمورین در حقوق کیفری ایران