حرکت به سود قاعده سازی و ایجاد رژیم حقوقی حفاظت از لایه ازن

 

با توجه به اینکه حفاظت از لایه ازون مشکلی جهانی است و حل آن مستلزم اقدام هدفمند و یکپارچه در سطح جهان است اقدام برای حفاظت از لایه ازون در حد سطح جهانی نزامند ایجاد همچنان بینشی در دولتها است که به موجب آن بتوانند فراتر از منافع اقتصاد اندیشیده و با در نظر گرفتن منافع جامعه جهانی بر جامعه خود مدیریت کنند.

بینشی که انگیزه ای باشد برای اینکه دولت ها در پیشبرد هدف حفاظت از لایه ازون بتوانند از مفهوم سنتی حاکمیت [1] به سمت حکومت شایسته حرکت کنند.[2]

از همان مراحل اولیه آشکار شدن مشکل کاهش لایه ازون علی رغم نقص اطلاعات علمی در مورد علل و آثار آن برخی از دولت ها به تکاپو افتادند تا همگام با بررسی های دقیق تر علمی اقداماتی را برای تدوین قواعد حقوقی مربوط به حفاظت از لایه ازون آغاز کنند.

 

گفتار اول:اقدامات ملی

 

ایالت متحده آمریکا بدنبال انتشار کتاب بهار خاموش[3] در آن کشور در سال 1962 که در آن ازآثار نامطلوب د.د.ت بر اکو سیستم ها و بر سلامتی بشر سخن به میان آمده بود و در پی حرکتی که برای بحث در مورد آثار هواپیماهای با سرعت مافوق صورت بر لایه ازون شروع شد. مقرراتی را با هدف تقلیل آلودگی وضع نموده و قانون تحریم اسپری را از سال 1977 تصویب کرد که طبق این قانون استفاده از کلوروفلوروکربن ها در اسپری های غیر ضروری ممنوع بود و ایالات متحده با درک اینکه اقداک یکجانبه یک دولت به تنهایی برای حل مشکل لایه ازون کافی نیست. با هدف ترین سایر دولت ها به وضع قوانینی مشابه قانون قدیم اسپری مذاکراتی را در این خصوص با برخی دولت ها اغاز کرد: کانادا در سال 1978 کاربرد غیر ضروری کلوروفلوروکربن ها را در اسپری ممنوع کرد. سوئد در سال 1979 و نروژ نیز در سال 1981 قوانین مشابهی وضع کردند.[4]

 

گفتار دوم:اقدامات منطقه ای،جامعه اقتصادی اروپا

 

جامعه اقتصادی اروپا[5] در اواخر دهه 1970 شش عضو داشت. همه اعضای آن دولت های صنعتی و توسعه یافته بودند و در انتشار مواد کاهش دهنده لایه ازون نقش برجسته ای داشتند. زمانی که ایالات متحده طرح تحریم استفاده از کلوروفلوروکربن ها را در اسپری با جامعه اروپا در میان گذاشت جامعه اروپا استقبال بسیار شایان توجهی از آن نکرد جامعه اقتصادی اروپا برای اینکه بتواند در هر زمینه ای که با اقتصاد سروکار داشت اقدامی انجام دهد. می بایست آن را با اهداف اولیه تاسیس جامعه یعنی پیشگامی در اقتصاد و صفحه رقابت اقتصادی را تلفیق کند. بنابراین برای جامعه اروپا تصمیم به جایگزینی مواد غیر مضرر و تغییر فناوری در صنایع دولت های عضو جامعه کار ساده ای نبود بعبارت دیگر اولین مشکلی که جامعه اروپا با آن مواجه بود این بود که در این امور سیاست محیط زیستی جامعه اروپا برای حل مشکل لایه ازون با سیاست رقابت اقتصادی آن در تعارض قرار می گرفت.

نگاهی به اعداد و ارقام میزان تولید و مصرف کلوروفلوروکربن ها در دهه 1970 وضعیت را مشخص تر میکند اعضای جامعه اروپا در آن زمان تقریبا یک سوم کل تولید کلوروفلوروکربن ها در دست داشتند میزان واردات کلوروفلوروکربن های برخی از آنها بدلیل وابستگی شدید ضایعشان به آن مواد بسیار بالا بود بعنوان نمونه واردات کلوروفلوروکربن های انگلیس در آن زمان حدود 000/000/70 پوند در سال بود از سوی دیگر این واقعیت را نباید از نظر دور داشت که جامعه اروپا آن موقع هنوز از توان و ظرفیت واقعی صنعتی خود چند گام عقب تر بود جلب رضایت صاحبان صنایع به تغییرات عمده از یکسو و کنار رفتن جامعه اقتصادی اروپا از صحنه رقابت نیازمند آن بود که واقعا ضرورت حفاظت از لایه ازون و پیشگیری از تخریب لایه ازون بر مبنای علل احتمالی آن حس شود مجموعه درک ضرورت تدوین قانون در این واقعیت اقتصادی موجب شد که بجای طرح پیشنهادی تحریم اسپری کاهش مصرف کلوروفلوروکربن ها به میزان 30% مورد موافقت قرار گرفتند و قانونی در آن خصوص در اروپا وضع گردد.

متعاقبا کمیسیون اروپا در اعلامیه ای به شورای اروپا مقرر نمود که کاهش بیش از 30% در مصرف کلوروفلوروکربن ها مشکلات اجتماعی و اقتصادی بوجود می آورد بنابراین میتوان باور کرد که انتخاب 30% بعنوان میزان کاهش به این دلیل بوده که انجام آن بدون ایجاد مشکلات بزرگ برای صاحبان صنایع میسر بود.

این گام های حقوقی اولین اقداماتی هستند که ثابت کردند که دولت ها و صاحبان صنایع نسبت به ضرورت حرکتی در جهت حفاظت از لایه ازون آگاهی داشته و آمادگی آن را دارندکه در نظام خود تغییراتی اساسی و در حد امکان بوجود آورند.

روشن است که قانونگذار آمریکایی می توانست به سادگی با وضع قانون تحریم اسپری در داخل قلمرو خود مصرف غیر ضروری کلوروفلوروکربن ها را در اسپری به طور مطلق ممنوع کند اما وقتی به سطح منطقه ای میرسیم برای حصول به یک راه حل پایدار و عملی کاهش مصرف جای حذف و کامل را گرفت.

[1] – Sovereigxty

[2] – Gcol you mance

[3] – Roched Louis  carson, Houghtan Mifflin company 1962.

[4] – janna Lehman A comparative analysis of the long – Range Transboundary Air pollution ozone layer protection and climate change policy, eleven international publishing 2005,p.76

[5] – Euorpean Economic community (EEC)

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

بررسی سازوکار اجرایی و نظارتی رژیم حقوقی بین المللی حفاظت از لایه ازن